بررسي تغييرات پارامترهاي فلوئورسانس کلروفيل a در دو رقم گندم دوروم در پاسخ به شوري

چکیده

شاخص هاي فيزيولوژيک کنوني مورد استفاده براي گزينش ژنوتيپ هاي متحمل و حساس به تنش هاي محيطي عمدتا پرهزينه و وقت گير مي باشند. بنابراين دستيابي به معيارهاي فيزيولوژيکي که ضمن رفع معايب ياد شده، دقيق و کم هزينه باشند ضروريست. با توجه به موارد ياد شده، دو رقم مقاوم (مصر 449) و حساس (ترکيه 506) گندم دوروم انتخاب و به روش هواکشت، کشت و پرورش يافتند. در مرحله 5-4 برگي گياهچه هاي گندم به مدت 10 روز در تنش شوري 200 ميلي مولار حاصل از اضافه نمودن کلريد سديم به محلول غذايي قرار گرفتند. سپس در هر دو شرايط عادي و تحت شوري، فلوئورسانس کلروفيل a در گياهچه هاي گندم ارزيابي شد. در رقم حساس ترکيه 506، سطح زير منحني –OJIP تست، فاکتور ارزيابي حجم خزانه کينون ها، و کارايي اوليه فتوسيستم II در اثر تنش شوري نسبت به شاهد کاهش معني داري را نشان داد. بعلاوه اينکه بررسي پارامترهاي مرتبط با جريان انرژي به مرکز واکنشي نشان داد که در رقم ترکيه 506 به دليل کاهش نسبت مراکز واکنشي فعال به مقطع عرضي برگ در اثر شوري، پارامتر جذب انرژي به مرکز واکنشي، ميزان بدام انداختن انرژي به مرکز واکنشي و جريان الکترون به مرکز واکنشي در اين شرايط نسبت به شاهد افزايش داشت. اما عدم افزايش جريان الکترون به مرکز واکنشي در اين رقم سبب شد تا ميزان اتلاف انرژي در مرکز واکنشي در شرايط شوري افزايش يابد. از طرفي شاخص هاي ميزان به دام انداختن انرژي به ميزان جذب آن، ميزان انتقال الکترون به ميزان انرژي به دام افتاده و ميزان انتقال الکترون به ميزان انرژي جذبي در رقم ترکيه 506 در شرايط شوري کاهش معني داري داشت. اگرچه شاخص عمکرد در اثر شوري در هر دو رقم مورد مطالعه کاهش يافت ولي پارامترهاي مورد ارزيابي نشان داد که رقم ترکيه 506 به شوري حساس تر بوده و از کارايي کمي برخوردار است. بعلاوه نتايج حاصل نشان مي دهد که تکنيک فلوئورسانس کلروفيل a شاخص فيزيولوژيک معتبري براي گزينش ارقام گندم در پاسخ به شوري مي باشد.

 

نویسندگان:  اسفندياري عزت اله*, عنايتي واقف
 
آدرس:   * مراغه، دانشگاه مراغه، دانشکده کشاورزي، گروه زراعت و اصلاح نباتات

ارسال نظر